Dziś jest:

Historia




Okres 1867-1870
Nowo utworzony powiat łaski miał powierzchnię 1405 km2. Wchodziło w jego skład 5 miast: Łask, Pabianice, Lutomiersk, Szczerców i Widawa oraz 18 gmin: Bałucz (Bałucz), Buczek (Buczek), Chociw (Chociw), Dąbrowa Rusiecka (Rusiec), Dąbrowa Widawska (Widawa), Dłutów (Dłutów), Dzbanki (Szczerców), Górka Pabianicka (Pabianice), Lutomiersk (Lutomiersk), Łask (Utrata), Pruszków (Pruszków), Widzew (Widzew), Wodzierady (Wodzierady), Wola Wężykowa (Sędziejowice), Wymysłów (Dobroń), Wygiełzów (Wygiełzów), Zapolice (Zapolice), Zelów (Zelów).
 
Okres 1870 – 1939
W 1870 r. utraciły prawa miejskie i zostały osadami miejskimi Lutomiersk, Widawa i Szczerców. W okresie I wojny światowej, gdy obszar powiatu zajęły wojska okupacyjne, zniesiono dotychczasowy podział administracyjny. Powiat łaski przestał istnieć. Został on podzielony między sprzymierzone wojska: część północna należała do powiatu łódzkiego pod okupacją niemiecką, część południowa do powiatu piotrkowskiego pod okupacją austro-węgierską. Granica między zaborcami przebiegała na linii Dłutów – Ldzań – Buczek – Marzenin – ujście Widawki.
W II Rzeczypospolitej powstało nowe województwo – łódzkie (1919 r.), powiat łaski znalazł się w jego granicach. Powierzchnia ogólna powiatu od 1867 r. nie zmieniła się, jedynie nastąpiły zmiany w obrębie gmin. Do Łasku włączono wieś Utratę (1931 r.), do Pabianic część gminy Górka Pabianicka (1923 r.). Osadą miejską został Zelów. Przemianowano również nazwy niektórych gmin: gmina Wola Wężykowa została nazwana gminą Sędziejowice, Wymysłów – gm. Dobroń, Dąbrowa Widawska – Widawą, Dzbanki – Szczercowem. Ostatecznie w powiecie znajdowały się dwa miasta: Łask i Pabianice oraz 18 gmin: Bałucz, Buczek, Chociw, Dąbrowa Rusiecka (siedziba Rusiec), Dłutów, Dobroń, Górka Pabianicka (siedziba Pabianice), Lutomiersk, Łask, Pruszków, Sędziejowice, Szczerców, Widawa, Widzew, Wodzierady, Wygiełzów, Zapolice, Zelów. W 1927-28 r. pojawiła się na mapie osada letniskowa „Miasto-Las Kolumna”. 

Okres II wojny światowej
Okupant niemiecki wprowadził sobie wygodny podział administracyjny. Ziemia Łaska należała do Rzeszy w obrębie tzw. Kraju Warty, do 1941 r. w okręgu rejencyjnym Kalisz, po tym roku w nowo utworzonym okręgu rejencyjnym Litzmannstadt (Łódź). Rejencje dzieliły się na landratury (powiaty), a te na obwody. Łask został siedzibą landratury. W jej obrębie znalazły się miasta: Łask, Pabianice i Bełchatów. Mniejszymi jednostkami były: Bałucz, Bełchatów, Buczek, Bujny Szlacheckie, Chabielice, Chociw, Dłutów, Dobroń, Grabica, Górka Pabianicka, Holendry Paprockie, Kleszczów, Kluki, Lutomiersk, Łask, Łękawa, Pruszków, Rusiec, Sędziejowice, Suchcice, Szczerców, Wadlew, Widawa, Widzew, Wodzierady, Wygiełzów, Zelów.
 
Okres 1945-1954
Po wojnie miastem wydzielonym zostały Pabianice. Granice i podział na gminy pozostały przedwojenne. Powiat dzielił się na 18 gmin, a te po 1954 r. na gromady. Z powiatem sąsiadowały powiaty: łódzki, sieradzki, piotrkowski, wieluński i radomszczański. Planowano powiększyć powierzchnię powiatu łaskiego i włączyć okolice Chabielic i wsie położone na południe i wschód od Zelowa. Przez 86 lat, nie licząc podziału administracyjnego wprowadzonego przez okupantów w wojnach światowych, obszar powiatu łaskiego nie ulegał zmianom.
 
Okres 1954-1972
Władze komunistyczne już od 1950 r. „eksperymentowały”, wprowadzając nowe jednostki podziału administracyjnego. „Wielka reforma” miała miejsce w 1954 r. zniesiono gminy na rzecz wielu małych gromad. Później okazało się, że gromady są za małe, więc łączono je w większe (po 1956 r.). Poważnie zmieniła się wielkość powiatu: wyłączono dawne gminy Lutomiersk i częściowo Widzew (weszły w skład powiatu łódzkiego) oraz gminy Szczerców (weszła do powiatu bełchatowskiego) i Dąbrowa Rusiecka (do nowego powiatu Pajęczno). Dołączono jedynie niewielki teren okolicznych wsi Kociszewa, położony na wschód od Zelowa.
W 1954 r. Zelów otrzymał status osiedla, a w 1957 r. uzyskał prawa miejskie. W 1959 r. status osiedla uzyskała również Kolumna.
Ostatecznie powiat łaski liczył 1160 km² z dwoma miastami Łaskiem i Zelowem oraz osadą Kolumna i 26 gromadami, które siedziby miały w następujących miejscowościach: Bałucz, Buczek, Brodnia, Chociw, Dłutów, Dobroń, Górka Pabianicka, Kociszew, Kwiatkowice, Marzenin, Ochle, Okup Wielki, Osieczno, Paprotnia, Pawlikowice, Pożdżenice, Pruszków, Sędziejowice, Siedlce, Wadlew, Widawa, Wiewiórczyn, Wodzierady, Wygiełzów, Zapolice.
 
Okres 1973 – 1999
W niewielkim stopniu zmieniła się powierzchnia powiatu. Wyłączono niewielkie fragmenty z gromady Bałucz (okolice Przatówka), a włączono wsie z gromad Sromutka i Bujny Szlacheckie (na południe od Zelowa). W 1973 r. wrócono do podziału powiatów na gminy. Do Łasku włączono Kolumnę. Aż do 1975 r., nim zniesiono powiaty, powiat łaski liczył 1152 km² i znajdowały się w nim miasta (Łask i Zelów) oraz 10 gmin (Buczek, Dłutów, Dobroń, Łask, Pabianice, Sędziejowice, Widawa, Wodzierady, Zapolice, Zelów.
W roku 1975, po utworzeniu nowych województw, obszar powiatu łaskiego włączono do woj. sieradzkiego, piotrkowskiego i łódzkiego. W 1990 r. utworzono Urząd Rejonowy z siedzibą w Łasku. Urząd ten obejmował swym zasięgiem gminy: Łask, Widawa, Sędziejowice, Buczek, Wodzierady, oraz Dobroń i Lutomiersk. Łask spełniał zatem rolę ośrodka ponadgminnego.
 
Od 1999 r.
W wyniku przeprowadzonej reformy administracyjnej Łask ponownie został siedzibą powiatu. Niestety nowy podział administracyjny kraju nie uwzględnił opinii mieszkańców, powiązań historycznych, kulturowych oraz osadniczo-przestrzennych łączących gminę Dobroń z Łaskiem wyłączając ją z powiatu łaskiego, w rezultacie obszar powiatu został wydatnie okrojony do 617,7 km2.




Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce

Zamknij